Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Tadıma ateşlemeden girişmek doğru olur, çünkü çubuğun çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir özellikle tadıma yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Burada alüminyum tüplü kutu gibi tüple korunan bir kutu ile romeo julieta no. 2 tekli gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte ağıza gelen tat ne kadar belirgin ise aroma gücü o kadar yüksek demektir hem de bu basit adım bütün notları daha sağlam bir zemine dayandırır. Sonucu hemen yazmak gerekir, çünkü bellek kısa sürede kaybolur. Her çubuğu birkaç kez denemek yanılmayı önler çünkü gürültülü ortamlarda ince notalar kolayca kaçırılır. Yoğunluk tek başına kalite göstergesi değildir; sadece şiddeti anlatır. Kısacası ilk denemede sabırlı olmak ve kriterleri baştan netleştirmek en doğru yol olur. Kriter belli olunca her puro aynı terazide değerlendirilir ve yorumlar birbiriyle destekler. Tadım sırasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda kalırsa odaklanma artar.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir sigarillonun aroması yanış boyunca değişir; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle ölçmek doğru olmaz üstelik baştan davranıp hüküm vermek kolay görülen bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde koku çoğunlukla yumuşak ve net gelir elbette bu sıralama her çubukta aynen geçerli olmayabilir. No. 3 tubos yoğunluğu nasıl benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu evre çabuk geçer zira gerçek karakter çoğu zaman burada gizlidir. İkinci evrede yoğunluk sıklıkla zirveye yaklaşır ve notalar koyulaşır ve genellikle başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim yarım kalır. Romeo y julieta petit churchills gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha geç görülür nitekim bu yüzden yavaş gitmek ödüllendirir. Son bölümde ısı yükseldiğinden acımsı tonlar öne çıkabilir nitekim ısınmış tütün kendi karakterini ancak orta kısımda gösterir. Üç evre için ayrı bir not vermek daha tutarlı değerlendirme verir. Bölümlerin sınırı çoğu zaman keskin olmaz, o nedenle yaklaşık olarak üç parçaya bölmek işinizi görür. Değişimleri yakalamak adına çekiş aralığını değiştirmemek önemlidir. Çok sık nefes almak ısıyı yükseltir ve tadı çarpıtır.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Aroma gücünü puanlamak öznel izlenimi daha net hâle getirir mutlaka sabit aydınlatma ile sakin bir köşe tercih edilmelidir. Birden beşe giden bir skala çoğu kişi için işe yarar bu durum tadım notlarını insandan insana daha tutarlı yapar. 1 belli belirsiz aromayı, beş ise damakta baskın duran yoğun aromayı anlatır bu sayede odak dağılmaz ve yorum kalitesi yükselir. On beş dakikalık puro gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle alt puanlarda yer alır ve sonradan okunduğunda neyi düşündüğünüz hemen hatırlanır. Romeo julieta petit julietas kutusu gibi aynı boydaki bir kutu de tatlı notaları yüzünden yakın bir not alabilir yoksa aynı çubuk iki ayrı not çıkarabilir. Notu vermeden önce en az üç çekiş almak gerekir öte yandan ondalık puanlar yazmak gereksiz bir yük getirir. Ölçeği her seferinde aynı tutmak kıyaslamayı mümkün kılar. Skalanın ortası genellikle kullanılan puandır, zira ılımlı çubuklar çoğunluğu oluşturur. Uç noktalardaki puanlar gerçekten istisnai durumlarda verilmelidir. Böylece kayıtlar anlamlı kalır.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çubuğun kalınlığı, yanışın hızını hem de aroma gücünü doğrudan etkiler bu yüzden kül hattının eşit ilerlemesini de gözlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk hızla yanar, dolayısıyla baharatlı tonlar erken belirir nitekim ince çubuklarda ısı birikimi çok daha çabuktur. Romeo y julieta petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi hemen gözlemlersiniz ısınma hızı ise aromayı doğrudan değiştiren bir etkendir. Kalın çubuklarda duman daha serin gelir ve notalar sonradan belirir hem de bu çabukluk aromanın algılanma süresini kısaltır. Regalias de londres benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler küllenme dengesizse not kısmına yazılmalıdır. Yavaş yanış aromayı daha ayrıntılı yapar ama şiddetini azaltmaz tersine kalın çubukta duman daha uzun bir süreye yayılır. Bu yüzden çapı not defterine yazmak gerekir. Değişik çaplarda iki ürünü aynı günde denerken ilk olarak dar çaplıyı ardından geniş çaplıyı seçmek iyi olur. Bu şekilde güçlü tat hafif olanın izlenimini gölgelemez. İkisi arasındaki ara süresi en az otuz dakika tutulmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Lezzet iki yoldan gelir: dildeki his ile burnun yakaladığı aroma hâlbuki bu iki kanal karşılıklı tamamlar fakat eş anlamlı değildir. Yoğunluğu doğru ölçmek için ikisini ayrı kaydetmek gerekir bu ayrım ilk bakışta küçük gelse de sonuçları oldukça değiştirir. Dumanı dudaktan bırakırken burundan yavaşça bırakmak burun geçişi yöntemidir örneğin ılık bir nefes aromayı daha zengin açar. Tadımda short churchills gibi kremsi bir robusto bu denemede aroma katmanını belirgin gösterir ayrıca nezle halindeyken yapılan değerlendirmeler güvenilir olmaz. Short sports neye benzer gibi ince bir çubuk ise fındıksı tonu daha hızlı bırakır sert bir çekiş de narin notaları siler. Yoğunluk damakta düşük fakat burunda yüksek çıkabilir benzer biçimde ağır bir öğünden sonra algı körelir. Bu iki notu yan yana koymak öğretici olur; İki puanı ayrı yazmak yanılgıyı giderir. Acemi tadımcılar için önce burundan algılanan ipuçlarına odaklanmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça damak kısmı de ayrıntı vermeye başlar. Değişik kokuları adlandırmayı denemek algıyı keskinleştirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Damak doyduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan düşük hissedilir ayrıca öğün aralarında deneme yapıyorsanız bu ayrıntı iyice önem kazanır. Dolayısıyla her çubuktan sonra ılık bir yudum su almak iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem aroma gücünün gerçek yüzünü görmenizi sağlar. Wide churchills gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda daha uygundur zira doymuş bir damak en güçlü aromayı dahi soluk hissettirir. Sade kahve kavrulmuş notalarını güçlendirir, tatlı içecek ise notaları bastırır ayrıca buzlu sıvılar damağı uyuşturur hem de aroma algısını düşürür. Romeo y julieta puritos puro gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi karakteri su ile daha net anlaşılır o nedenle temizlik adımı atlanmamalıdır. Eşlikçiyi her tadımda aynı seçmek karşılaştırmayı korur nitekim yoğun şekerli sıvıdan hemen sonra baharatlı notalar olduğundan sert görünür. Yemekten hemen sonra değerlendirme denemek doğru olmaz. Su ve kahve dışında çay de kullanılabilir; önemli olan seçimin sade olmasıdır. Ağız temizlendikten sonra birkaç dakika beklemek faydalıdır. Hızlıca başlanan değerlendirme sıklıkla hatalı sonuçlanır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Küçük çubuk ölçüsünde yanış hızlı olduğundan aroma dalgalanması daha az bir alanda yaşanır üstelik başlangıç notu bu boylarda çabucak silinebilir. Dolayısıyla ilk çekişler ve son çekişler arasındaki farkı görmek özen ister bu yüzden kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne göre daha dikkatli izlenmelidir. 20 club sigarillo nasıl içilir gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü genişletir ve aroma gücünü gözlemeyi kolaylaştırır zira her nefesin ağırlığı daha büyüktür. 20 mini sigarillo gibi mini ölçü ise sedir tonunu çabucak gösterip sona erer çünkü değişim dakikalar değil saniyeler içinde olup biter. Kısa çubuklarda iki adet denemek tek denemeden daha sağlam sonuç verir bu sebeple sakin ve eşit aralıklı nefes önerilir. Kutu aroması yakmadan önceki ilk notu oluşturur dolayısıyla yazmayı yanış sürerken değil hemen bitince yapmak kolaylık sağlar. Bu izlenimi ayrı kaydetmek yararlıdır. Boy kısaldıkça aroma katmanı daralır, ama güç hissi korunabilir. Bu yüzden küçük çubuk değerlendirmelerini puro notlarıyla doğrudan kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı sayfa kullanmak yararlıdır.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Tek seferlik bir deneme aroma gücü hakkında güvenilir bir yargı sunmaz demek ki her tadım bir öncekinin üzerine inşa edilir. Ruh hali, ortam ile zaman algıyı değiştirir bu düzen üç dört tadımdan sonra belirgin fayda verir. Bu yüzden küçük bir tadım defteri tutmak işe yarar yoksa aynı notalar her seferinde baştan öğrenilir. 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde kakao notası değişiyor mu anlaşılır üstelik aynı ürüne dönüp bakmak ilerlemeyi ölçmenizi sağlar. Bastiones kutusu tadım notları benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar oynadığını ortaya koyar bu da boşa emeğe neden olur. Tarih, puro ismi ve not deftere girilmelidir nitekim en eski kayıtlar ileride okunduğunda ilginç farklar gösterir. Notlar arasında iki basamaktan fazla fark varsa koşullar yeniden düşünülmelidir. Zamanla kendi ölçeğiniz oturur. Kayıtta öz cümleler ayrıntılı anlatımlardan daha kullanışlıdır. Mesela orta bölüm güçlü ahşap kokusu şeklinde bir kayıt tatmin edici sayılır. Sonradan bakıldığında anlaşılır kalmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Dolgunluk, dumanın ağızdaki dokusunu tarif eder; yoğunluk de notaların belirginliğidir çünkü bu iki özellik aynı yönde ilerleme etmek zorunda değildir. Bu iki kavram sıklıkla birbirine karıştırılır, oysa ayrı ölçülür bu iki kavramı ayırmak sonuçta daha gerçekçi bir yorum ortaya çıkarır. El principe tadım notları benzeri küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sütlü kahve tonunu net taşıyabilir örneğin ağır bir duman zayıf bir tatla gelebilir. Dengeli onlu puro kutusu benzeri dengeli bir kutu de orta gövdeyle sedir tonunu güçlü taşır kaldı ki dolgun bir duman aromasız de olabilir. Demek ki hafif içimli bir çubuk yüksek aroma verebilir aksi durum da geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki puan tutmak işe yarar bu nedenle tek kelimeyle güçlü yazmak yerine ikisini ayrı değerlendirmek önerilir. Dolgunluğa bakıp yoğunluğu hesaplamak yanıltır. Birbirine yakın gövdeli iki ürün arasında aroma ayrımı aramak ince bir beceridir. Bu becerinin gelişmesi sabır ile tekrarlı kayıt almayı gerektirir. Nihayetinde en iyi ölçüt kişisel damak zevkiniz olacaktır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Oda, aroma izlenimini en az tütün kadar şekillendirir demek ki en sağlam değerlendirme koşulları değiştirmemekle başlar. Fazla kuru bir havada çubuk hızlı yanar ve baharatlı notalar öne geçer bu sebeple ortam koşullarını da kayda eklemek akıllıca olur. Aşırı nemli ortamda ise çekiş ağırlaşır hem de lezzet silikleşir ısı de yaprağın yanma hassasiyetini etkileyen başka bir etkendir. La prado gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın tuttuğu durumu dikkate almak gerekir yoksa iki ayrı günde ortaya çıkan not farkı çubuktan sanılabilir. Magnífico onlu kutu benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse ayrım net okunur değerlendirme günü planlarken bu etkeni hesaba katın. Temiz hava odadaki kokuları dağıtır, yoğun koku de koku duyusunu bozar hâlbuki asıl etken sıklıkla ortamdaki hava ya da esinti olur. Tadımı hep aynı odada tekrarlamak en tutarlı yöntemdir. Havasız bir odada koku yoğunlaşırsa ikinci denemenin aroması hatalı algılanabilir. Pencere aralığı sağlamak genellikle yeterlidir. Rüzgar çok güçlüyse kül yapısı bozulur.